Sołectwo Jarząbkowice

Sołectwo Jarząbkowice

 

Pierwsza wzmianka o Jarząbkowicach pochodzi z roku 1305 i znajduję się w "Księdze uposażenia biskupstwa wrocławskiego". Miejscowość nazwano tutaj Geranczowitz. W dokumentach z XVI wieku podaje się nazwę Gerzabkowice, a w tekście XVII wiecznym wieś nazywano Jarzombkowicz. Przytoczone wyżej nazwy spotykamy w dokumentach sporządzanych w języku czeskim, który przez długie lata panował w kancelariach śląskich. Austriackie i później pruskie urzędy stosowały nazwę zniemczoną Jarzombkowitz. Obowiązywała ona również w czasie okupacji hitlerowskiej.

Według etymologów nazwa wsi pochodzi od przezwiska Jarząbek, które mógł nosić założyciel osady. Herb Jarząbkowic jest zdaniem Zygmunta Orlika związany z powstałą w 1777 roku kolonią Petersdorf. Nazwiska pierwszych właścicieli Jarząbkowic i szczegóły dotyczące historii wsi do XV wieku nie są znane. W XV wieku, a być może już wcześniej, Jarząbkowice należały do rycerskiego rodu Judaszów. W posiadaniu rodu znajdowały się również Golasowice. W tym czasie Jarząbkowice liczyły najwyżej 60 mieszkańców. Około 1480 roku właścicielem Jarząbkowic i Golasowic był Mikołaj Brodecki. Za jego czasów założono na tutejszym terenie wiele stawów rybnych. Do dzisiaj zachowały się ślady po nich w postaci grobli. Kolejnymi właścicielami Jarząbkowic byli Kozłowscy. Na początku XVII wieku wieś należała już do szlacheckiego rodu Klochów. Ostatnim przedstawicielem tego rodu w Jarząbkowicach był Jerzy Wilchelm Kloch. Za jego czasów tutejsze dobra znajdowały się w kiepskiej sytuacji gospodarczej i finansowej. U schyłku pierwszej połowy XVIII wieku Jarząbkowice przeszły w ręce Leopolda von Marklowskiego, a następnie ich właścicielem był Filip von Goertze, który na obrzeżach wsi założył osadę Petersdorf.

W kolejnych latach równie często zmienili się właściciele Jarząbkowic. Dopiero pod koniec XIX wieku, kiedy jarząbkowickie dobra rycerskie przejął Edward Stonawski, sytuacja ustabilizowała się.
Przez kilka wieków dzieje Jarząbkowic i Golasowic, które należały do tych samych właścicieli były ze sobą ściśle związane. Najpewniej tylko rozległość terenu sprawiła, że w przeszłości obie miejscowości nie stworzyły jednej jednostki administracyjnej. W czasie plebiscytu śląskiego w 1921 roku 131 mieszkańców Jarząbkowic oddało swój głos za Polską (52,8%). Gorsze wyniki były w obszarze dworskim, który stanowił odrębny obwód plebiscytowy. Na 51 pracowników majątku, którzy wzięli udział w plebiscycie, za Polską opowiedziało się tylko 11 wotantów. Na taki wynik prawdopodobnie wpłynęła postawa dziedzica, który był zagorzałym Niemcem. W latach II wojny światowej Jarząbkowice poniosły poważne straty. Kilkunastu mieszkańców wsi poległo na różnych frontach, inni byli przetrzymywani w obozach jenieckich w Rosji. Dobytek mieszkańców został w dużym stopniu zniszczony w czasie długotrwałych walki toczonych przez wojska radzieckie i niemieckie w 1945 roku. Od zakończenia działań wojennych do grudnia 1945 Jarząbkowice tworzyły tzw. gminę jednostkową, a nastepnie weszły jako sołectwo w skład gminy zbiorczej z siedzibą w Golasowicach. Po likwidacji gmin wioska należała do "gromady", której siedziba znajdowała się w Golasowicach. Na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z grudnia 1972 roku wieś Jarząbkowice weszła w skład utworzonej gminy Pawłowice. Do dnia dzisiejszego Jarzabkowice są najmniejszą miejscowością gminy Pawłowice, ale warunki życia tutaj ulegają znacznej poprawie.*

 

Rada Sołecka:

Dariusz Czakon - sołtys
tel. kom. 663 712 752, tel. 32 4729 035

Obraz na stronie dsc_0773.jpg

Andrzej Janos

 

Andrzej Trzaskalik

 

Czesław Brachaczek

 

Jan Krosny

 

Marek Trzaskalik

 

Mirosław Pietrzak

 

Wojciech Cieśla

 


Więcej informacji na stronach Biuletynu Informacji Publicznej

*Tekst opracowano na podstawie publikacji Zygmunta J. Orlika pt. "Gmina Pawłowice. Szkice z dziejów", Wydawnictwo ITKM, Kraków 2001 r.

Last update at: 29.05.2019
Author: UG Pawłowice
Updated by: Wioleta Strządała

Cookies information !

Our website uses cookies for statistical, advertising and functional purposes. Thanks to them, we can customize the site to your needs. Anyone can accept cookies or have the ability to disable them in the browser so that no information is collected