Sołectwo Warszowice

Sołectwo Warszowice

Pierwszą wzmiankę o Warszowicach spotykamy w "Księdze uposażenia biskupstwa wrocławskiego" pod datą 1305r. Na pewno osada powstała znacznie wcześniej. W XIII wieku została powiększona i zorganizowana według niemieckiego prawa kolonizacyjnego. Od roku 1412 Warszowice stanowiły własność panów na Pszczynie. Nie było tu jednak odrębnego folwarku książęcego i dlatego miejscowi chłopi pańszczyźniani podlegali dworowi w sąsiednich Krzyżowicach.

W początkach XV wieku wieś zajmowała 39 łanów teutońskich, których wielkość wahała się od około 22 do 25 dzisiejszych hektarów. Około połowy XV wieku we wsi było już 40 gospodarstw siodłaczych, 1 wolna karczma, 1 młynarz i 40 stawów rybnych nad Pszczynką. U schyłku XVIII wieku Warszowice liczyły prawie 400 mieszkańców, w połowie XIX wieku było ich już ponad 800, a na początku XX wieku liczba mieszkańców przekroczyła 1000.

W nazwie wsi tkwi imię Warsz, które być może nosił pierwszy osadnik na tym terenie. Niemcy w swoich dokumentach stosowali pisownię Warsowitz, Wirsowitz i wreszcie Warszowitz. Herb miejscowości nawiązuje do rolniczego trudu.

W XIX, a przede wszystkim w XX wieku życie mieszkańców Warszowic stało się znośniejsze i dostatniejsze. Około połowy XIX wieku zakończył się proces uwłaszczenia i znoszenia pańszczyzny. W drugiej połowie XIX wieku wybudowano utwardzone szosy w kierunku Żor i Boryni, a w 1907 roku powstał betonowy most. W tym samym roku rozpoczęto budowę kolei, a pierwszy pociąg wjechał do Warszowic w 1910 roku. U schyłku XIX wieku założono w Warszowicach Związek Rolniczy, który propagował oświatę rolniczą. W kilka lat później powstała Kasa Zapomogowo Pożyczkowa. Od połowy XIX wieku działał sierociniec założony przez ewangelickie towarzystwo religijne, pod koniec XVIII wieku wybudowano zgodnie z testamentem proboszcza Schalasta przytułek dla bezdomnych i ubogich starców. Istniały również w Warszowicach dwie szkoły: katolicka i ewangelicka.

W Warszowicach od dawnych czasów mieszkali katolicy i ewangelicy, a wyznanie często wiązało się z przynależnością narodową. Większość ewangelików deklarowała przynależność do narodu niemieckiego, katolicy w większości byli Polakami. Spośród polskich mieszkańców Warszowic kilkudziesięciu wzięło udział w powstaniach śląskich. W czasie plebiscytu za Polską głosowało 342 warszowiczan (53,5%), 296 opowiedziało się za Niemcami. W okresie międzywojennym w Warszowicach działał dosyć prężnie Volksbund, a meldunki policyjne z roku 1933 donosiły, że 39 rodzin należy uznać za niemieckie.

1 września 1939 roku Warszowice zostały zajęte przez wojska niemieckie. Znaczna część mieszkańców przyjęła I i II grupę narodowościową niemiecką. Innych, podobnie jak większość Ślązaków zakwalifikowano do grupy III. Osoby, które nie otrzymały Volkslisty pozbawione były majątku i narażone na wywózkę do obozu koncentracyjnego lub na przymusowe roboty. Mężczyźni posiadający I - III grupę narodowościową zostali objęci przymusową służbą wojskową i w efekcie wielu warszowiczan poległo na frontach II wojny światowej jako żołnierze Wehrmachtu. W wyniku ponad miesięcznych walk w lutym marcu 1945 roku Warszowice zostały poważnie zniszczone i doszczętnie ograbione. Między innymi uległ zniszczeniu zabytkowy drewniany kościół katolicki, a kościół ewangelicki i wiadukt wysadzili wycofujący się Niemcy. W końcu marca 1945 do wsi zaczęli wracać jej dawni mieszkańcy. Najpierw pojawili się ci, których wysiedlili Rosjanie. Powrót pozostałych przeciągał się całymi tygodniami. Niektórzy zrezygnowali z powrotu i na stałe osiedli później w Niemczech. Od marca do listopada 1945 roku Warszowice stanowiły samodzielną gminę z własnym wójtem. 1 grudnia 1945 roku weszły w skład zbiorczej Gminy z siedzibą w Pawłowicach. Znaczna część gospodarzy, która w czasach II wojny posiadała II grupę Volkslisty, wróciła po wojnie do Warszowic i uzyskała przywrócenie obywatelstwa polskiego. Osiedlono tu również grupę repatriantów, którzy pochodzili z dawnych polskich kresów wschodnich.*

 

Rada Sołecka:

Andrzej Szaweł - sołtys
kom.: 518 270 520
 - soltys.warszowice.jpg
 
Henryk Godziek
 
Kazimierz Marynowski
 
Bernard Foks
 
Agata Kamasz
 
Jan Zochorek
 
Paweł Kubica
 
Adam Helis
 
 

 

Więcej informacji na stronach Biuletynu Informacji Publicznej

*Tekst opracowano na podstawie publikacji Zygmunta J. Orlika pt. "Gmina Pawłowice. Szkice z dziejów", Wydawnictwo ITKM, Kraków 2001 r.

Last update at: 24.02.2020
Author: UG Pawłowice
Updated by: Beata Cyganek

Cookies information !

Our website uses cookies for statistical, advertising and functional purposes. Thanks to them, we can customize the site to your needs. Anyone can accept cookies or have the ability to disable them in the browser so that no information is collected